"Het gebruik van Large Language Models in het taalonderwijs"

Large Language Models? Wat is dat? 

Large Language Models (LLM’s) zijn geavanceerde vormen van artificiële intelligentie die menselijke taal kunnen verwerken, begrijpen en genereren. Ze zijn gebaseerd op digitale constructen, waardoor ze patronen in taal kunnen voorspellen, leren en beantwoorden met nieuwe tekst. ChatGPT is één van de bekendste voorbeelden van zo’n taalmodel. LLM’s maken gebruik van enorme hoeveelheden tekst tijdens hun training om taalpatronen en grammaticale structuren te leren herkennen en te reproduceren. 

Volgens het artikel van het Tijdschrift Taal hebben LLM’s al heel wat toepassingen ontwikkeld die interessant kunnen zijn voor het taalonderwijs. Wie aanwezig was op de avondvorming 'AI can do it' zag hier al knappe voorbeelden van. Denk bijvoorbeeld aan het ondersteunen van begrijpend lezen, waar het taalmodel de leerling kan helpen om woorden of moeilijke passages te verduidelijken. Ook kan het teksten uitdagender/eenvoudiger maken, of oefenvragen genereren op basis van een tekst die leerlingen hebben gelezen. Door deze technologie kunnen leerlingen extra oefeningen of feedback krijgen zonder dat de leerkracht onmiddellijk aanwezig moet zijn, wat nieuwe mogelijkheden biedt voor differentiatie binnen de klas. 



Toch waarschuwt het artikel ook voor de beperkingen van deze systemen. Ondanks hun indrukwekkende prestaties blijven het computers die fundamenteel verschillend van de menselijke taalverwerving. Ze begrijpen taal niet zoals mensen dat doen, maar voorspellen wat er statistisch gezien het beste volgt op een woord of zin. Daardoor kunnen ze inhoud genereren die er perfect uitzien, maar niet altijd inhoudelijk correct. Bovendien kan het gebruik van deze technologie een risico vormen als leerlingen te afhankelijk worden van artificiële intelligentie bij het leren van taalvaardigheden, zoals vakoverstijgende woordenschat of begrijpend lezen.


Een van de belangrijkste aspecten blijft de rol van ons als leerkracht. AI en taalmodellen kunnen het onderwijs nooit vervangen, maar ze kunnen wel dienen als hulpmiddelen als ze pedagogisch en didactisch goed worden ingezet. De leerkracht blijft nodig om leerlingen te begeleiden, kritisch denken te stimuleren en context te bieden. 


Taalmodellen als ChatGPT  kunnen in het taalonderwijs zowel kansen als uitdagingen met zich meebrengen. Zo kunnen ze leerprocessen verrijken, maar enkel wanneer ze doelgericht en kritisch worden ingezet. Voor leerkrachten betekent dit dat zij niet alleen moeten kijken naar wat AI kan, maar vooral naar wat AI mag en moet doen binnen het leerproces van jongeren. 


Hoe denk jij dat een tool zoals ChatGPT jouw manier van leren of onderwijzen zou kunnen veranderen, en wat zou je liever zelf blijven doen zonder de hulp van deze tools? 


Bron: 

Het gebruik van Large Language Models in het taalonderwijs. (n.d.). Tijdschrift Taal. https://www.tijdschrift-taal.nl/art/50-8652_Het-gebruik-van-Large-Language-Models-in-het-taalonderwijs

Reacties

  1. Dag Melissa!

    Wat een actueel en haast controversieel onderwerp dat je hier aanhaalt. Of, zo ervaar ik het toch: ik merk steeds meer op hoe vlotjes mensen ChatGPT of dergelijke AI 'chatbots' inzetten voor hun delicate taken of job. Ik kon me nog herinneren hoe ik zo'n drie jaar geleden afstudeerde van de middelbare school en met een vriendin grapte (maar toch ook met trots pronkte) over hoe wij waarschijnlijk als een van de weinige leerlingen nog nooit gebruik hadden gemaakt van ChatGPT. Inmiddels een paar jaar verder kijk ik rond mij en zie ik het tegenovergestelde: mensen die trots pronken over hoe ze ChatGPT hun werk laten doen.

    Gebruik ik dan nooit een chatbot als ChatGPT? Jawel, ik ben geen heilige en heb die absoluut al eens geraadpleegd. En toch heb ik het er heel moeilijk mee. Zoals jij het al aanhaalde in je bericht: het zijn computers, systemen die taal produceren zonder het fijne ervan te begrijpen. Taal is in zekere zin ook een systeem, maar aspecten als emotie en authenticiteit gaan helemaal verloren in de algoritmische voorspellingen van een Large Language Model. Ik heb het tevens moeilijk met de impact van (generatieve) AI op het milieu en de menselijke intelligentie.

    Toch zie ik hoe mensen voorspellen dat generatieve AI dagelijkse kost gaat worden (al is geworden?) en dat de taal die het produceert ons taalvermogen zal overstijgen. Met andere woorden: we zouden binnenkort als mens niet meer kunnen opbokken tegen chatbots. Ik vraag me oprecht af in hoeverre dat is omwille van de vooruitgang die generatieve AI boekt of net door de regressie van onze menselijke breinen (na langdurig gebruik van chatbots).

    Om op je prachtige vraag een antwoord te bieden: liefst doe ik alles zelf. Tenslotte heb ik nog altijd op de schoolbanken gezeten en de kennis verworven over hoe je les kan geven, niet de chatbot. Natuurlijk zal een mens imperfect zijn, maar daar zit net de kracht en authenticiteit, vind ik. Ik heb veel liever een authentieke leerkracht die zijn/haar zwaktes erkent dan een mogelijk perfecte les van een LLM. De vraag is alleen hoe de meerderheid daarover denkt...

    Dankjewel voor het delen van deze gevoelige kwestie! Ik denk dat je een volwaardige vraagt stelt die tot een nuttig en noodzakelijk kan leiden. Ik hoop dat er meer mensen op ingaan!

    Vriendelijke groetjes,
    Joren

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten